Is Oezbekistan veilig?

Het eerlijke antwoord: ja. Oezbekistan hoort tot de veiligere reisbestemmingen van Azië, en geweld tegen toeristen is zeldzaam. Wat reizigers het meest verrast, is niet het risico maar de gastvrijheid: mensen spreken je aan, willen op de foto en helpen je ongevraagd de goede metrolijn in. De reële aandachtspunten liggen elders — bij het verkeer, bij kleine diefstal in de drukte en bij de hitte.

Criminaliteit

Zware criminaliteit tegen buitenlanders komt nauwelijks voor. Wat wél gebeurt, is zakkenrollerij op drukke plekken: de Chorsu-bazaar, de metro van Tasjkent in de spits, drukke feestdagen en volle marsjroetka's. Draag je telefoon en portemonnee niet in een achterzak, gebruik een tas die dicht kan en verdeel je geld over twee plekken. Laat grote bedragen contant geld en je paspoort in de hotelkluis.

's Avonds op straat lopen is in de meeste steden geen probleem; de centra zijn goed verlicht en er is veel mensen op de been. Buitenwijken en slecht verlichte parken vermijd je net als overal.

Politie en controles

De politieaanwezigheid is zichtbaar: agenten bij metrostations, bij overheidsgebouwen en langs de doorgaande wegen tussen provincies. Dat voelt in het begin ongewoon, maar controles zijn routine en verlopen beleefd. Bij ritten tussen regio's kan je chauffeur bij een controlepost je paspoortgegevens moeten laten noteren. Draag een kopie van je paspoort en visumpagina bij je en houd je registratiebewijzen bij elkaar; zie registratieplicht.

Fotograferen van metrostations mag inmiddels, maar militaire objecten, grensposten en overheidsgebouwen laat je met rust. Drones zijn zonder vergunning verboden — zie douaneregels.

Het verkeer: het grootste reële risico

Statistisch loop je in Oezbekistan het meeste gevaar in het verkeer. De rijstijl is assertief, er wordt fors ingehaald op tweebaanswegen en op het platteland delen auto's de weg met tractoren, ezelskarren en voetgangers. Praktische regels:

• Steek over bij zebrapaden en tunnels, en ga ervan uit dat afslaand verkeer niet stopt.
• Achterin ontbreken vaak gordels. Vraag erom, of ga voorin zitten waar de gordel wel werkt.
• Kies voor lange afstanden de trein boven een gedeelde taxi; dat is comfortabeler en veiliger. Zie vervoer.
• Vermijd nachtritten over landwegen: slechte verlichting en vermoeide chauffeurs zijn een slechte combinatie.
• Zelf rijden raden we de meeste reizigers af; een auto met chauffeur kost weinig extra.

Taxi's

Vrijwel elke auto is potentieel een taxi: je steekt je hand op en er stopt iemand. Dat werkt prima, maar er is geen meter. Spreek daarom vooraf een bedrag af, of gebruik Yandex Go, waarmee de prijs vaststaat en de rit geregistreerd wordt. Stap 's avonds laat als alleenreizende vrouw bij voorkeur in een app-rit en niet in een auto die je op straat aanhoudt.

Oplichting

• Wisselen op straat — sinds de liberalisering van 2017 is er geen zwarte markt meer. Wie een betere koers biedt, licht je op; zie geld en valuta.
• Souvenirs — nieuw handwerk dat als antiek wordt verkocht, of machinaal weefwerk dat voor handgeknoopt doorgaat. Vraag door en koop bij werkplaatsen.
• Wisselgeld — controleer het bedrag rustig; met biljetten van 100.000 en 10.000 som is een vergissing zo gemaakt.
• Taxi bij de luchthaven — chauffeurs in de aankomsthal vragen het meervoudige. Loop naar buiten of bestel via de app.

Alleen reizen en grensgebieden

Alleenreizende vrouwen bewegen zich in Oezbekistan doorgaans prettig; de praktische tips staan uitgebreider op alleen reizen. De grensgebieden met Afghanistan (bij Termez) en delen van de bergen richting Tadzjikistan vragen extra aandacht: blijf op de bekende routes, ga niet zelfstandig het grensgebied in en volg lokale aanwijzingen. Voor de actuele stand van zaken raadpleeg je zelf het reisadvies van je eigen ministerie van Buitenlandse Zaken vlak voor vertrek — dat is het enige document dat leidend is voor je verzekering.

Hitte, water en gezondheid

In juli en augustus loopt de temperatuur op tot boven de 40 graden. Uitdroging en zonnesteek zijn dan een groter risico dan wat dan ook: plan bezoeken vroeg in de ochtend, drink veel en houd de middag binnen. Kraanwater drink je niet; koop flessenwater of gebruik een filterfles. Meer hierover bij gezondheid en vaccinaties.

Noodnummers

• 102 — politie
• 103 — ambulance
• 101 — brandweer
• 112 — algemeen alarmnummer

Zet daarnaast het nummer van je verzekeraar en van de dichtstbijzijnde ambassade in je telefoon.