De Siyob-bazaar in Samarkand

De Siyob-bazaar ligt pal naast de Bibi-Khanum-moskee en is de grootste en oudste markt van Samarkand. Het is geen toeristenmarkt: hier doet de stad haar dagelijkse boodschappen. Onder de overkapping staan rijen kramen met gedroogd fruit, noten en kruiden, in de zijhallen liggen vlees, kaas en zuivel, en aan de randen staan de broodbakkers met stapels non tot ooghoogte. Je loopt er in een half uur doorheen, maar met een lege maag haal je er meer uit.

Het brood van Samarkand

Samarkands non is beroemd in heel Oezbekistan. Het is ronder, dikker en steviger dan elders, met een opstaande rand en een ingedrukt midden dat met een chekich — een houten stempel met spijkerpunten — is bewerkt tot een rozetpatroon, vaak bestrooid met sesam of nigellazaad. De verhalen over de houdbaarheid zijn deels waar: goed bewaard blijft het weken eetbaar en het wordt regelmatig als geschenk meegenomen naar Tasjkent. Koop het warm, direct van de kraam, en breek het met de hand; een non met een mes doorsnijden geldt als onbeleefd. Reken op 5.000 tot 15.000 som per brood, afhankelijk van formaat.

Waar je op moet letten per kraam

• Gedroogd fruit — abrikozen in twee soorten: de zachte oranje en de donkere, ongezwavelde die zoeter smaakt. Verder rozijnen in vijf kleuren, gedroogde meloen in slierten en vijgen. Vraag naar het verschil, verkopers leggen het graag uit.
• Noten — walnoten, amandelen, pistaches en gepelde abrikozenpitten, die naar bittere amandel smaken. Let op: die pitten eet je met mate.
• Kruiden en specerijen — komijn (zira) is hier de basis van alles, plus koriander, berberis, saffraan van wisselende kwaliteit en kant-en-klare plov-mengsels.
• Halva en noga — de witte, taaie noga met walnoten is een Samarkandse specialiteit en wordt in blokken van de plaat gehakt. Daarnaast sesamhalva en gekleurde suikerwerken.
• Kaas en zuivel — kurt, de gedroogde, gezouten balletjes schapenkaas die hard zijn als steen en enorm zout. Een klassieke uitdaging voor reizigers.
• Thee en meloen — in het najaar liggen de meloenen in bergen; groene thee koop je per gewicht.

Afdingen zonder gedoe

De sfeer op de Siyob is vriendelijk en niet opdringerig. Je krijgt vrijwel overal ongevraagd iets te proeven: een stukje abrikoos, een schilfer noga, een handjevol rozijnen. Dat verplicht je tot niets, maar het is netjes om na drie of vier proefjes ook iets te kopen. Voor de rest:

• Verse producten met weegschaal hebben min of meer vaste prijzen. Daar ding je niet af.
• Bij gedroogd fruit, noten en souvenirverpakkingen mag je onderhandelen. Vraag de prijs per kilo, niet per zakje.
• Een tegenbod van ongeveer twee derde is gebruikelijk; je komt meestal ergens rond de tien tot twintig procent korting uit.
• Betaal contant in som en neem kleine biljetten mee — wisselgeld voor grote coupures is niet altijd voorhanden. Zie geld en valuta.
• Vraag een kilo af te wegen terwijl je meekijkt, en houd de zak zelf vast bij het inpakken.

Beste tijdstip

Kom tussen acht en elf uur. Dan is de aanvoer vers, staan alle kramen bemand en is het licht onder de overkapping zacht. Rond het middaguur wordt het warm en stil, en aan het eind van de middag zijn de beste producten weg, al kun je dan wel scherper afdingen. Zondag is de drukste dag. De markt is elke dag open; op maandag zijn sommige delen rustiger.

Combineren

De ingang van de bazaar ligt op honderd meter van de Bibi-Khanum-moskee, dus die twee doe je achter elkaar. Wil je de producten die je hier proeft ook op een bord terugzien, kijk dan bij uit eten in Samarkand. En voor een ander soort ambacht, buiten de stad, is de papiermolen van Koni Ghil een goede aanvulling. Het volledige overzicht staat in de reisgids voor Samarkand.