Oezbekistan in de winter

Van december tot en met februari is Oezbekistan op zijn stilst. Je deelt het Registan met een handvol mensen, loopt door een lege Itchan Kala en betaalt voor je hotel een fractie van de hoogseizoenprijs. Daar staat tegenover dat het koud is, dat het vroeg donker wordt en dat het comfort in oude gebouwen te wensen overlaat. Wie dat accepteert, maakt in de winter een reis die in mei niet mogelijk is.

Wat je aan weer kunt verwachten

Overdag schommelt het kwik meestal tussen min 5 en plus 8 graden; 's nachts vriest het geregeld, in de woestijn rond Chiva en Boechara het hardst. Sneeuw valt met tussenpozen en blijft in de laagvlakte zelden lang liggen, maar sneeuw op de blauwe koepels van Samarkand is een van de mooiste beelden die het land te bieden heeft. In de Fergana-vallei hangt in december en januari vaak dagenlang mist. De dagen zijn kort: rond negen uur is het licht en tegen vijf uur donker, dus plan hooguit twee grote bezoeken per dag.

De verwarmingskwestie

Veel guesthouses in Boechara en Chiva zitten in historische panden met dikke leemmuren, hoge plafonds en enkel glas. Die zijn gebouwd tegen zomerhitte, niet tegen vorst. Vraag bij het boeken expliciet naar de verwarming: centrale verwarming, een airco met warmtepompstand of een elektrische kachel op de kamer. Dat is geen overbodige vraag maar bepaalt hoe je nacht verloopt. In middenklassehotels in Tasjkent en Samarkand is het doorgaans wel goed geregeld. Neem in elk geval een muts en warme sokken mee.

Wat er dicht is en wat juist niet

De grote monumenten en musea zijn het hele jaar open, al sluiten ze in de winter soms een uur eerder. Wat wel wegvalt: joertkampen bij het Aydarkul-meer zijn van november tot maart meestal gesloten, dakterrassen en tuinrestaurants zijn dicht, en de meeste boten en wateractiviteiten liggen stil. Daar komt iets voor terug: bij Chimgan, op anderhalf uur van Tasjkent, zijn de skigebieden Amirsoy en Beldersay dan juist in bedrijf, met moderne stoeltjesliften en pistes tot boven de 2.000 meter. Ook Zaamin is in de winter een optie voor sneeuw en dennenbossen.

Compacte winterroute van acht dagen

• Dag 1 en 2 — Tasjkent — binnenactiviteiten passen goed bij de kou: de metrostations, de musea en de overdekte hallen van de Chorsu-bazaar.
• Dag 3 en 4 — Samarkand — met de Afrosiyob in 2 uur en 10 minuten. Ga vroeg naar Shah-i-Zinda: bij laag winterlicht zijn de tegels op hun mooist en heb je de steeg vaak voor jezelf.
• Dag 5 en 6 — Boechara — anderhalf uur verder. De compacte oude stad is ideaal in de kou, met korte afstanden tussen chaikhana's waar je kunt opwarmen.
• Dag 7 en 8 — Chiva of skiën — vlieg vanaf Boechara of neem de nachttrein naar Chiva, dat in de winter aanvoelt als een verlaten filmset. Blijf je liever in het oosten, ruil deze dagen dan in voor de sneeuw bij Amirsoy.

Wat je meeneemt

Kleed je in laagjes: thermoshirt, fleece, winddichte jas, muts, handschoenen en schoenen met profiel voor natte kasseien en marmeren treden. Binnen kan het juist warm zijn, dus iets wat makkelijk uitgaat. Een thermosfles is handig, en een powerbank omdat kou je accu snel leegtrekt. De volledige lijst staat op de pagina met de inpaklijst; de maandcijfers vind je bij de beste reistijd. Denk aan Navruz op 21 maart als je toch iets later wilt reizen.

Prijzen

Accommodatie is in de winter dertig tot vijftig procent goedkoper dan in het hoogseizoen, en dat geldt vaak ook voor binnenlandse vluchten. Treinen hebben ruime beschikbaarheid, al blijft boeken via treintickets boeken verstandig rond de jaarwisseling. Zie ook het overzicht van het vervoer en de budgetroute.