Tijdsverschil met Oezbekistan

Oezbekistan hanteert UTC+5 en kent geen zomertijd. Dat betekent: vier uur voor op Nederland en België in de zomer en vijf uur in de winter. Het verschil verandert dus niet doordat Oezbekistan de klok verzet, maar doordat wij dat doen — eind maart gaat het van vijf naar vier uur, eind oktober weer terug.

De klok in beeld

Amsterdam / Brussel	Tasjkent (zomer)	Tasjkent (winter)
08:00	12:00	13:00
12:00	16:00	17:00
18:00	22:00	23:00
22:00	02:00 (volgende dag)	03:00 (volgende dag)

Wil je naar huis bellen, dan werkt de vroege avond in Oezbekistan het prettigst: rond 19:00 uur Tasjkentse tijd is het thuis 15:00 uur in de zomer en 14:00 uur in de winter. Bel je 's ochtends vroeg bij het ontbijt, dan lig je thuis nog in bed.

Eén tijdzone voor het hele land

Oezbekistan strekt zich over ruim 1.400 kilometer van west naar oost uit, van de Aralregio bij Noekoes tot de Fergana-vallei, maar hanteert overal dezelfde klok. Het gevolg merk je vooral in het westen: in Chiva en Noekoes komt de zon merkbaar later op en gaat hij later onder dan in Tasjkent. Voor je fotografie is dat handig om te weten, voor je dienstregeling verandert het niets — alle treintijden en vluchtschema's staan in dezelfde tijd.

Openingsritmes

• Kantoren en instanties — doorgaans van 9 tot 18 uur, met een lunchpauze rond het middaguur.
• Bazaars — beginnen bij zonsopgang en zijn tussen 8 en 11 uur op hun levendigst; in de late middag dunt het uit.
• Monumenten — meestal van 9 tot 18 uur, in de zomer soms langer open.
• Restaurants — open tot ongeveer 23 uur; in Tasjkent langer, in kleine steden korter.
• Winkels — vaak tot 20 of 21 uur, ook op zondag.

Jetlag: oostwaarts is zwaarder

Vier of vijf uur klinkt bescheiden, en dat is het ook vergeleken met een reis naar Azië of Amerika. Toch merken de meeste reizigers het, omdat je oostwaarts vliegt. Je lichaam moet dan eerder gaan slapen dan het gewend is, en dat kost meer moeite dan langer opblijven. Reken op twee tot drie dagen aanpassing, en op een terugreis die makkelijker voelt.

Wat helpt:

• Zet je horloge en telefoon bij het instappen al op Oezbeekse tijd en leef daar meteen naar.
• Ga op de lokale bedtijd slapen, ook als je moe bent bij aankomst. Een middagdutje van hooguit een half uur mag.
• Zoek in de ochtend daglicht op — een wandeling over de bazaar werkt beter dan een uur op je hotelkamer.
• Time je cafeïne: koffie of thee in de ochtend en vroege middag, daarna niet meer.
• Drink veel water; de droge lucht versterkt het futloze gevoel.

Het lastigst zijn de nachtvluchten die tussen twee en zes uur 's ochtends landen. Je hebt dan hooguit een paar uur onrustig geslapen en komt aan op een moment dat je hotelkamer misschien nog niet klaar is. Regel in dat geval een vroege incheck of boek de voorgaande nacht mee, sla één keer een ochtend over en begin je programma pas na de middag. Zie ook de routes en aankomsttijden op vliegen naar Oezbekistan en de seizoenen op beste reistijd.